Üç rakam, üç ayrı hata kaynağı
Telefonda en çok duyduğumuz cümle şu: "Kapı boşluğu doksana iki metre." Peki doksan nerede ölçüldü? Sıvanın üstünden mi, altından mı? Yükseklik mevcut kaplamadan mı, kaba betondan mı? Duvar ne kadar kalın? Bu üç sorunun cevabı verilmeden sipariş açılmaz, çünkü çelik kapı pencereden farklı: kesilip kısaltılamaz, sonradan genişletilemez.
Ölçü almanın mantığı basittir. Siz duvardaki kaba boşluğu ölçersiniz, üretici o boşluğa oturacak kasayı ve kasaya oturacak kanadı hesaplar. Yani size düşen iş, kapıyı değil deliği ölçmektir.
Hazırlık: neyi ölçeceğinize karar verin
Eski kapı hâlâ yerindeyse iki yol var. Birincisi, eski kasayı sökmeden boşluğu tahmin etmek; bu her zaman yanlış çıkar, çünkü eski kasa ve köpük duvardan 2–5 cm yer yiyor. İkincisi, eski kapı sökülecekse montaj öncesi gerçek kaba boşluğu ölçmek. Ciddi iş yapmak istiyorsanız ikincisini tercih edin ya da "eski kasa dâhil ölçü" olduğunu açıkça belirtin.
Gereken aletler fazla değil: 5 metrelik şerit metre, su terazisi ya da telefonun terazi uygulaması, kalem ve kâğıt. Lazermetre varsa yükseklikte işi kolaylaştırır ama şart değil.
Genişlik: üç noktadan ölçün
Boşluğun genişliğini alttan, ortadan ve üstten ayrı ayrı ölçün. Eski binalarda bu üç rakam nadiren aynı çıkar; aradaki fark 1–2 cm olabilir. Siparişte kullanılacak değer en küçük olanıdır, çünkü kasa en dar noktadan geçmek zorundadır. Üç rakamın tamamını üreticiye bildirin, yalnızca en küçüğünü değil; aradaki fark büyükse duvarın düzeltilmesi gerekebilir ve bunu baştan bilmek iyidir.
Metreyi duvara dik tutun. Çapraz tutulan metre her zaman gerçekten fazla ölçer ve bu fark tam da kapının sığmadığı farktır.
Yükseklik: zemin hangi seviye
Yüksekliği iki kenardan ve ortadan ölçün. Ölçüyü alırken referans zeminin ne olduğunu yazın: kaba beton mu, şap mı, bitmiş kaplama mı? Zemin kaplaması henüz yapılmadıysa, yapılacak kaplamanın kalınlığını (seramik + yapıştırıcı, parke + şilte) boşluk yüksekliğinden düşmeniz gerekir. Montajdan sonra zemin yükselirse kanat sürter; bu, sahada en sık karşılaşılan ve en sinir bozucu durumdur, çünkü düzeltmenin yolu kanadın altını kesmekten geçer.
Eşiğin karşı odaya göre kot farkı varsa onu da not edin. Kot farkı, kanat altı boşluğunun iki tarafta farklı kalmasına neden olur.
Duvar kalınlığı: kasa derinliğini bu belirler
Duvar kalınlığını sıva dâhil ölçün, iki kenardan kontrol edin. Kasa derinliği bu rakama göre seçilir; derinlik yetersiz kalırsa kapı takıldıktan sonra bir tarafta duvar görünür ve pervaz oturmaz. Bina girişi ve villa kapılarında 20–24 cm aralığında ayarlanabilen kasalar kullanılır, bu da kalın duvarlarda esneklik sağlar. Daire kapılarında duvar beklenenden kalınsa genişletme profili ya da ek pervaz çözümü devreye girer.
Duvarın malzemesini de söyleyin: tuğla, gazbeton, betonarme ya da alçıpan. Sabitleme yöntemi buna göre değişir; gazbetonda standart dübel tutmaz, alçıpan duvarda kasa arkasına taşıyıcı iskelet gerekir.
Açılış yönü ve menteşe tarafı
Kapının içe mi dışa mı açılacağını ve menteşenin hangi tarafta kalacağını belirtmek, ölçü kadar önemlidir. Kolay bir yöntem: kapının açıldığı tarafta durup kapıya bakın; menteşeler sağdaysa sağ kapı, soldaysa sol kapıdır. Bunu bir çizimle, basit bir kare ve ok işaretiyle göndermek yanlış anlaşılmayı tamamen ortadan kaldırır.
Dairelerde kapı genelde içe açılır. Kaçış güzergâhındaki kapılarda ve bazı bina girişlerinde yön zorunlu olarak dışarıdır; yangın kapısı siparişlerinde kaçış yönünü her kapı için ayrı yazmak gerekir.
Standart ölçüler ve özel üretim sınırı
Boşluğunuz standartlara yakınsa iş kolaydır. Konut girişinde 90×200 cm'lik net boşluk, pervazıyla birlikte 108×210 cm'ye ulaşır. Apartman ve villa girişinde bu değerler 145×215 cm ile 165×223 cm'e çıkar. Kaçış kapılarında net boşluk aynı kalır, pervazlı ölçü ise 104×208 cm'ye iner. Ölçünüz bu değerlere birkaç santim mesafedeyse genellikle pervaz ve dolgu ile çözülür.
Fark büyükse kapı özel üretilir: kasa profili yeniden kesilir, desen yeni ölçüye göre ölçeklenir, kilit ekseni yeniden konumlanır. Çift kanat gerektiren geniş boşluklarda hangi kanadın hareketli olacağını da seçmeniz gerekir. Bina giriş kapıları ve villa kapısı modelleri gruplarında geniş boşluklar genellikle asimetrik çift kanatla çözülür: ana kanat insan geçişi için, ikinci kanat mobilya taşımak için açılır.
Eski binalarda sık çıkan iki sürpriz
Birincisi, boşluğun gönyede olmaması. Metre doğru tutulsa bile duvar dik değilse kasa bir kenarda duvara yapışır, diğer kenarda 2 cm boşluk kalır. Bu boşluk dolgu ve pervazla kapatılabilir ama fark 3 cm'yi geçtiğinde duvarın düzeltilmesi daha doğru olur; aksi hâlde kasa, duvara sıkı oturmadığı için zamanla oynar.
İkincisi, kiriş ya da hatıl. Üst kenarda beton bir kiriş varsa delme imkânı kısıtlanır ve bazı durumlarda kasa yüksekliğini birkaç santim düşürmek gerekir. Boşluğun üst kenarını fotoğraflayıp göndermek bu sorunu üretim aşamasında çözer, montaj gününde değil.
Üreticiye ne gönderilir
- Genişlik: alt / orta / üst, santimetre.
- Yükseklik: sol / orta / sağ, santimetre, referans zemin belirtilmiş.
- Duvar kalınlığı ve duvar malzemesi.
- Kapının açılış yönü ve menteşenin hangi kenarda kaldığı, basit bir kroki.
- Zemin kaplaması yapıldı mı, yapılacaksa kalınlığı.
- Boşluğun iki yanında ve üstünde kalan serbest duvar payı; pervaz buraya oturur.
Ölçüden emin değilseniz ölçüyü tahmin etmeyin. Fotoğrafla birlikte rakamları gönderin; ölçüye özel üretimde bir santimin karşılığı, kapının kasaya girip girmemesidir. Model seçtikten sonra ölçülerinizi iletirseniz o açıklığa özel fiyat çıkarılır.
