Geçen yıl bir müşteri aradı: kapısının alt fitili yıllar içinde ezilmiş, değiştirmek istiyor. Kapıyı aldığı yer kapanmış, kapıyı kimin ürettiğini bilmiyor, fitil kanalının profili de piyasada bulunan standart kesitlerden hiçbirine uymuyor. Beş liralık bir parça yüzünden kanat kenarı yeniden işlendi. Üretici seçiminin en görünmez tarafı tam burası: satın alma günü değil, dördüncü yıl.
Satan mı, üreten mi?
Vitrindeki kapıların çoğu başka bir atölyede üretilip markalanır. Bu kendi başına kötü değil, ama zinciri uzatır. Sorulacak soru basit: kanat presi, kasa bükümü, boya hattı ve montaj ekibi aynı yapının içinde mi? Ürün üzerinde değişiklik istediğinizde cevabın kaç günde geldiği bunu zaten açık eder. Üreten taraf "kilidi 5 cm yukarı alabilir miyiz" sorusuna aynı gün yanıt verir; aracı taraf "soralım" der.
Yedek parça sürekliliği
Bir kapı 15-20 yıl kullanılır, aksesuarları kullanılmaz. Yıllar içinde değişecek kalemler bellidir:
- Fitil (kesit profili üreticiye özel olabilir)
- Silindir ve rozet
- Kol, ayna, dürbün
- Otomatik süpürgelik lastiği
- Menteşe rulmanı
Bunların kaç yıl boyunca temin edilebileceğini sorun. Standart kesitlerle çalışan bir üretici, özel kesitle çalışandan daha kolay parça verir.
Ölçü esnekliği
Hazır stoktan satış yapan yer, boşluğunuzu kapıya uydurmanızı ister: kırım, dolgu, pervaz hilesi. Üretim yapan taraf kapıyı boşluğa uydurur. Standart ölçülerimiz daire kapısında 90×200 cm kasa içi ile 108×210 cm pervaz bitimi; apartman girişi ve villa kanadında 145×215 cm kasa içi ile 165×223 cm pervaz bitimi; yangın kapısında 90×200 cm kasa içi ile 104×208 cm pervaz bitimi. Boşluğunuz bunların dışındaysa kanadın genişliği, menteşe adedi ve kilidin konumu aynı anda değişir; bu da ölçüye özel teklif demektir. Özellikle bina giriş kapıları tarafında iki yapıda aynı boşluk ölçüsünü görmek neredeyse mümkün değil.
Teklifin okunabilirliği
İyi bir teklif tek satırda "çelik kapı" yazmaz. Şunları ayrı ayrı görmelisiniz: kanat ve kasa sac kalınlığı, kanat kalınlığı, dolgu cinsi, yüzey kaplaması ve kodu, kilit tipi ve kilitleme noktası sayısı, menteşe sayısı, fitil sırası, eşik/süpürgelik durumu, verilen ölçünün hangi referansa göre olduğu, nakliye ve montajın dahil olup olmadığı, teslim süresi. İki teklifi karşılaştırmak ancak bu kalemler açıkken mümkün. Kalemleri göstermeyen teklif, aradaki farkı yüzeyde saklıyor demektir.
Numune ve gerçek referans
Katalog fotoğrafı yüzey dokusunu vermez. Kaplama örneği isteyin, elinizde çevirip ışığa tutun. Mümkünse üreticinin montajını yaptığı bir binaya gidin; iki yıl geçmiş bir kapı, yeni kapıdan daha çok şey anlatır. Yüzeyin köşelerde kalkıp kalkmadığına, fitilin ezilme durumuna, menteşenin sesine bakın. Rakamsız referans cümleleri yerine adres sorun.
Teslim süresi ve nakliye
Üretim süresi ile teslim süresi aynı şey değil. Lazer kesim desenli ya da özel renk kapılarda hat sırası beklenir. Net sorulması gereken: siparişin onaylandığı günden itibaren kaç gün, nakliye kime ait, kapı binaya nasıl çıkarılacak. Çift kanat bina girişi veya 215 cm yüksekliğinde villa kapısı asansöre girmez; merdivenden taşınacaksa paketleme ve kat sayısı baştan konuşulur. Yurt dışı gönderimlerde kasa ve kanat ayrı ambalajlanır, köşe koruması zorunludur.
Yüzey arşivi ve renk tutarlılığı
İki yıl sonra bir kanat hasar görürse aynı yüzeyi bulabilmek gerekir. Üreticinin kaplama kodlarını arşivlediğini ve o kodun tedarikçide hâlâ üretilip üretilmediğini sorun. Boya hattında çalışan bir üretim için ek soru var: aynı RAL numarası farklı partilerde aynı tonu veriyor mu? Elektrostatik toz boyada parti farkı özellikle açık renklerde göze çarpar. Kademeli teslimat alacaksanız tüm partinin tek seferde boyanmasını isteyin.
Üretim kapasitesi ile sipariş büyüklüğünüzün uyumu
Küçük atölye, 20 kapılık işi titiz yapar ama 300 kapılık programı bozar. Büyük hat ise 6 kapılık özel ölçü işine hat durdurmak istemez. Siparişinizin büyüklüğünü ve teslim takviminizi baştan söyleyip "bu işi hangi hatta ve kaç günde yaparsınız" diye sormak, sonradan yaşanacak gecikmelerin yarısını baştan eler. Aylık kapasite rakamı yerine, sizin işinizin hangi hafta hangi aşamada olacağını isteyin.
İhracat ve gümrük tarafı
Yurt dışından alıyorsanız üretim yetkinliği kadar evrak yetkinliği önemli. Faturanın yanında çeki listesi, ambalaj listesi, uygunluk beyanı ve menşe belgesi istenebilir; alıcı ülkeye göre değişir. Kapıların gümrük tarife pozisyonu, kanat malzemesine ve kullanım yerine göre belirlenir ve bu kalem beyan sırasında yanlış girildiğinde malınız beklemeye düşer. Üreticinin daha önce sizin ülkenize gönderim yapıp yapmadığını, ambalaj standardını ve konteyner başına kapı adedini sorun. İstanbul'dan karayolu ya da konteyner sevkiyatı yapan bir üretici, bu soruların yanıtını hazırda tutar.
Üretim denetimi için somut sorular
- Kanat içi takviye profilleri kaç adet ve nasıl yerleşiyor?
- Boya hattı kendi bünyenizde mi, fırın sıcaklığı nedir?
- Fitil kesiti standart mı, beş yıl sonra parça bulabilir miyim?
- Özel ölçü kapıda minimum ve maksimum kanat genişliği ne?
- Montaj ekibi sizin personeliniz mi, taşerona mı veriliyor?
- Hasarlı teslimat durumunda süreç nasıl işliyor?
Yurt dışı alımda bu listeye bir madde eklenir: paketleme standardı ve konteyner yüklemesinde kapı adedi. Villa ve giriş kapısı gibi büyük ölçülerde camlı villa kapısı modelleri için cam ambalajı ayrıca konuşulur.
