Bir çelik kapıyı anlamanın en hızlı yolu kesitine bakmaktır. Atölyede kanat kenarını açtığımızda hep aynı sıralama çıkar: dış sac, kenar bükümü, iç takviye, dolgu, iç sac ve en üstte kaplama. Katalog fotoğrafı bunların hiçbirini göstermez; oysa kapının ağırlığı, ses tutuşu ve on yıl sonraki hali bu katmanların malzemesinde saklı.
Kanat ve kasa sacı
Gövde soğuk haddelenmiş çelik sacdan bükülür. Kanadın ön ve arka yüzeyinde 0,8-1,2 mm aralığı yaygındır; kasada daha kalın sac kullanılır, çünkü menteşe yükü, karşılık demiri ve duvara ankraj hep kasanın üzerindedir. Sac kalınlığını tek başına ölçüt saymak yanıltır. Kenar bükümü sığ ve içi boş bir kanat, 1,2 mm sacla bile parmakla bastırıldığında esner. Kanadın içinde dikey ve yatay çelik takviye profilleri varsa yüzey burulmaz, kilit bölgesi zorlandığında sac içe çökmez. Bir kapıyı elinizle değerlendirecekseniz kilit hizasına ve kanadın orta noktasına bastırın; ses ve esneme oradan belli olur.
Dolgu: sesin ve ısının durduğu katman
İki sac arasındaki boşluğa konan malzeme hem akustik hem termik davranışı belirler, hem de kanada rijitlik katar. Sahada karşılaştığımız dolgular şunlar:
- Taşyünü: Yanmaz, ses yutma kapasitesi yüksek. Yangın kapılarında ve ses yalıtımı beklentisi olan daire kapılarında kullanılır. Ağırlığı artırır, bu yüzden menteşe seçimi buna göre yapılır.
- Poliüretan: Isı iletimini en iyi kesen dolgu. Dış kapıda, soğuk merdiven boşluğuna açılan daire kapısında işe yarar; ses yalıtımında taşyününün gerisinde kalır.
- EPS (strafor): Hafif ve ekonomik. Isıda makul, sesde zayıf; iç mekân ve bütçe odaklı imalatta görülür.
- Petek karton: Yalnızca kanada form verir, yalıtım beklentisini karşılamaz. Dış kapıda tercih edilmez.
Dolgunun kanat içinde boşluk bırakmadan oturması, malzeme cinsi kadar önemli. Yarım dolu bir kanat kapanırken içinden tok olmayan bir ses verir.
Yüzey kaplamaları
PVC membran
MDF yüzeye vakum presle yapıştırılan folyo. Desen çeşitliliği en geniş olan yöntem; kabartma ve lazer çizim detayları bu teknikle çıkarılır. Nemli alanlarda kenar yapışmasının temiz olması şart.
MDF lake ve boya
Fırın boyalı MDF, düz ve mat yüzey isteyenlerin seçimi. Darbe izi daha çabuk belli olur ama lokal rötuşa izin verir. beyaz çelik kapı modellerinde en çok kullanılan yüzeydir.
Kompozit ve HPL
Yüksek basınçlı reçine katmanlı paneller. Çizilmeye, güneşe ve suya dirençleri yüksek olduğu için villa girişi ve apartman kapısı gibi hava alan noktalarda tercih edilir. kompozit kapı seçenekleri ağırlık olarak ahşaba yakın bir his verir.
Elektrostatik toz boya
Doğrudan sac üzerine uygulanır, 180-200 °C civarında fırınlanır. Kaplama katmanı yoktur; yüzey çelikle bütünleşir. Yangın kapısı ve sac panel imalatının standart yüzeyidir, dış mekânda uzun ömürlüdür.
Kilit, menteşe ve donanım
Kilit grubunda kapının asıl güvenliği belirleyen iki şey var: kilitleme noktası sayısı ve dillerin kasaya girme derinliği. Üç noktadan kilitleyen bir sistem, tek noktadan kilitleyen kalın bir kapıdan daha zor zorlanır. Silindir çekmeye karşı çelik rozet, kilit gövdesinin önünde manganez plaka, menteşe tarafında ise kapı kapalıyken kasaya giren emniyet pimleri aranır. Menteşeler üç boyutta ayarlanabiliyorsa, bina oturmasından kaynaklanan sürtünmeler sökmeden düzeltilebilir.
Fitil, eşik ve pervaz
Ses ve koku geçişlerinin büyük kısmı kanat ile kasa arasındaki hattan olur. İki sıra EPDM fitil, tek sıraya göre belirgin fark yaratır. Alt kesimde otomatik süpürgelik varsa kapı kapandığında kendiliğinden iner, açılırken yere değmez. Pervaz ise estetikten çok ölçü işidir: daire kapısında kasa içi 90×200 cm iken 10 cm pervazla pervaz bitimi 108×210 cm olur. Boşluğunuzu ölçerken hangi rakamı verdiğinizi net söylemek, sonradan kırım yapılmasını önler.
Cam, parmaklık ve dekoratif parçalar
Camlı kapılarda kullanılan malzeme temperli cam olmalı. Temperleme, cam ısıl işlemden geçirilerek yüzey gerilimi artırılmış hale getirilir; kırıldığında keskin parça yerine küçük tanelere ayrılır. Dışa açılan kapılarda çift cam (iki cam arası boşluklu ünite) hem yoğuşmayı azaltır hem ses geçişini keser. Cam önündeki ferforje ya da lazer kesim paslanmaz parmaklıklar dekoratif göründüğü kadar işlevsel: cam kırıldığında açıklığı kapatırlar. Dövme demir parçalarda yüzeyin astar üzerine boyanıp boyanmadığını sorun, astarsız dövme parça dış mekânda bir kış içinde pas lekesi verir.
Kol, ayna, dürbün ve numaralık gibi küçük parçalar çoğu zaman pirinç, çinko alaşım ya da paslanmaz çelikten üretilir. Deniz kenarına yakın yerlerde çinko alaşımlı parçalar tuzlu havaya zayıftır; paslanmaz tercih edilir.
Katmanların birbirine bağlanma yöntemi
Malzeme listesi kadar birleştirme yöntemi de kapının ömrünü belirler. Kanadın dış ve iç sacı punta kaynakla birleştirilir; punta aralığı seyrekse yüzeyde dalgalanma görünür. Kaplama panel, MDF taşıyıcıya pres altında yapıştırılır, kenarlar daha sonra frezelenir. Kasa köşeleri gazaltı kaynakla birleştirilip taşlanır; kötü taşlanmış bir köşe boya sonrası belli olur. Yüzeyde parmak izi bırakmayan kaplamalarda bile kaynak dikişinin düzgünlüğü, imalatın genel titizliği hakkında doğrudan bilgi verir.
Montajda kullanılan malzemeler de bu listeye dahil: kasayı duvara bağlayan çelik ankrajlar, kasa boşluğuna basılan harç ya da uygun dolgu, kanat ile kasa arası fitil hattı. Yalnızca poliüretan köpükle sabitlenen bir kasa ilk yıl sorun vermez, üçüncü yıl oynar.
Teklif isterken sorulacak altı soru
- Kanat ve kasa sacı kaç mm, kanat içinde takviye profili var mı?
- Dolgu malzemesi hangisi, kanadın tamamını dolduruyor mu?
- Yüzey kaplaması nedir; dış mekâna açılacaksa güneş dayanımı ne?
- Kaç noktadan kilitleniyor, menteşe tarafında emniyet pimi var mı?
- Fitil kaç sıra, alt kesimde süpürgelik geliyor mu?
- Verilen ölçü kasa içi mi, pervaz bitimi mi?
Ölçünüz standart dışıysa kanat genişliği, menteşe sayısı ve kilit yerleşimi birlikte değişir. Boşluk ölçülerinizi iletin, özel ölçü ve lazer çizim çelik kapı tarafında ölçüye özel teklif çıkaralım.
