Sac rulosundan tezgâha

İmalathaneye ilk kez giren biri, ortada duran şeyin ne kadar basit göründüğüne aldanır: bir kasa, bir kanat, bir kilit. Oysa o üç parçanın arkasında kesim, bükme, punta kaynağı, dolgu, presleme, kaplama ve donanım montajı var. Her aşamanın kendi toleransı var ve biri kaçtığında hatayı son adımda, kapı kasaya oturmadığında fark edersiniz.

Her şey sacla başlar. Kanat yüzeyinde yaygın olarak 0,8–1,2 mm aralığında soğuk haddelenmiş (DKP) sac kullanılır. Kasa profili için daha kalın sac tercih edilir, çünkü kasa hem kanadın ağırlığını hem de dışarıdan gelen darbeyi taşır. Sac kalınlığını tek başına kalite ölçüsü saymak yanıltıcıdır: düzgün bükülmüş ince bir profil, kötü bükülmüş kalın bir profilden daha rijit durabilir. Yine de kanat yüzeyinde 0,8 mm'nin altına inildiğinde yüzey ilk sert darbede göçük yapar.

Kesim: makas mı, lazer mi

Düz yüzeyli kapılarda sac CNC giyotin makasla ölçüsüne bölünür. Desen işin içine girdiğinde lazer devreye girer. Oyma motifler, filigran çizimler, cam boşlukları ve kol–göz deliği delikleri aynı programda kesilir; böylece desenin simetrisi kanat ekseninde kaymaz. Lazerle kesilen parçalarda kesim kenarının çapaklı kalmaması, sonraki kaynak ve kaplama adımlarını doğrudan etkiler. Özel lazer çizim çelik kapılar grubunda deseni ölçüye göre yeniden ölçeklendirmek bu yüzden ek bir programlama işidir, basit bir kopyalama değil.

Bükme ve kasa imalatı

Kesilen sac abkant preste bükülür. Kanat çevresindeki bükümler, kanadın kenar rijitliğini sağlar; kasa profilindeki bükümler ise duvara oturacak ayakları ve kanadın yanacağı gölgeyi oluşturur. Kasa dört parçadan kaynatılır ve kaynak sonrası mutlaka gönyeye alınır. Köşe gönyesi 1–2 mm kaçtığında kanat bir tarafta sürter, diğer tarafta açık kalır; bu, montajda ayarlanabilecek bir hata değildir, kasa baştan düzeltilir.

  • Kasa derinliği duvar kalınlığına göre seçilir; daire kapılarında standart derinlik yeterliyken bina girişlerinde 20–24 cm aralığında ayarlı kasa kullanılır.
  • Kilit karşılıkları ve emniyet pimi yuvaları kasa üzerine kaynak öncesi işlenir; sonradan açılan yuva kasanın rijitliğini bozar.
  • Menteşe takozları kasaya kaynatılır, vidalanmaz. Vidalı menteşe zamanla boşluk yapar.

Kanat: iki yüzey ve arasındaki dolgu

Kanat, iç ve dış sac yüzeyin bir çerçeve üzerine kapatılmasıyla oluşur. Arada kalan boşluğun ne ile doldurulduğu kapının sesini, ağırlığını ve ısı davranışını belirler. Poliüretan köpük, boşluğu tamamen doldurduğu için ısı yalıtımında ve kanadın tek parça gibi davranmasında iyidir. Taşyünü, yangın dayanımı aranan kanatlarda ve ses yalıtımında öne çıkar. Karton petek dolgu ucuzdur ama kanadın tokmağa verdiği davul sesinden hemen anlaşılır. Dolgunun kanat içinde kaymaması için çerçeveye yapıştırılması gerekir; kayan dolgu bir süre sonra kapının alt kısmında boşluk yaratır.

Yüzey: kapının göründüğü yer

Yüzey işlemi hem estetik hem korozyon kararıdır. Vakum preste uygulanan PVC membran kaplama, lazer oyma desenlerin derinliğini takip edebildiği için desenli modellerde yaygındır. Laminat ve ultralam yüzeyler daha sert bir dokunuş ve çizilmeye karşı daha iyi direnç verir; dış mekâna yakın kullanımda yüzeyin UV davranışı sorulması gereken ilk şeydir. Elektrostatik toz boya, tek renk ve mat dokuların istendiği projelerde kullanılır. Ultralam çelik kapı yüzeyleri ile membran yüzeyler arasındaki fark, uzaktan değil ele alındığında anlaşılır.

Donanım montajı ve kontrol

Kilit gövdesi, silindir, ayna, kol ve menteşeler kanat hazır olduktan sonra takılır. Dil sayısı ve dillerin kasaya ne kadar girdiği, kilit markasından bağımsız olarak kapının zorlamaya verdiği cevabı belirler. Menteşe tarafında emniyet pimi bulunması, menteşe kesilse bile kanadın kasadan ayrılmasını engeller.

Sevkiyat öncesi her kanat kasasına takılıp denenir. Kontrol listesi kısadır ama tavizi yoktur:

  1. Kanat–kasa çevre boşluğu her kenarda eşit ve 3–4 mm aralığında olmalı.
  2. Kilit dilleri karşılığa sürtmeden, zorlamadan girmeli; anahtar tek elle dönmeli.
  3. Fitil, kanat çevresinde kesintisiz devam etmeli; köşelerdeki ek yerleri bastırılmış olmalı.
  4. Kapı serbest bırakıldığında kendiliğinden açılmamalı ya da kapanmamalı; bu, kasanın şaşı durduğunu gösterir.

Bina girişlerinde kanat ağırlığı daire kapısının iki katına yaklaşabildiği için menteşe sayısı ve kasa derinliği baştan buna göre hesaplanır; bina giriş kapıları grubunda aynı desen daire ölçüsünde çalışırken giriş ölçüsünde farklı bir iskelet ister.

Seri üretim ile ölçüye özel üretim

Atölyede bu iki iş aynı makinelerde yapılır ama planlaması farklıdır. Standart ölçüde çalışan bir hat, kasa profillerini aynı boyda keser, desen programını değiştirmez ve kanat preslerini aynı kalıpla sürer. Ölçüye özel bir kapı geldiğinde sıranın dışına çıkılır: kasa yeniden kesilir, menteşe ve kilit eksenleri kanat yüksekliğine göre yeniden konumlanır, desen dosyası yeni ölçüye göre ölçeklenir. Dar bir boşluk için küçültülen bir desen, orijinalindeki boşluk dengesini kaybedebildiği için bazı motiflerde desen sadeleştirilir.

Bu fark teslim süresine de yansır. Standart ölçü kapılarda süreyi belirleyen şey boya ve kaplama kuyruğudur; özel ölçüde buna program hazırlığı ve ilk parça kontrolü eklenir. Sipariş verirken "aynı model" demek yeterli olmaz, ölçüyü baştan vermek gerekir.

Ölçü ve sipariş

Üretim ölçüsüz başlamaz. Daire kapılarında kasa içi 90×200 cm, pervaz bitim 108×210 cm yaygın referanstır. Apartman ve villa girişinde kasa içi 145×215 cm, pervaz bitim 165×223 cm kullanılır. Boşluğunuz bu ölçülerin dışındaysa kapı özel üretilir: desen yeniden ölçeklenir, kasa profili yeniden kesilir, kilit ekseni yeniden konumlanır. Bu nedenle ölçüye özel işlerde fiyat, model fiyatından ayrı değerlendirilir. Modeli seçtikten sonra boşluk ölçülerinizi ileterek teklif isteyin; hangi yüzey, hangi dolgu ve hangi donanımla üretileceği teklifte tek tek yazılır.